Architektura starożytnego Rzymu była początkowo związana tylko z Rzymem. Później, co było efektem licznych podbojów, jej zasięg się powiększał. Czas jej trwania można podzielić na trzy etapy:

• okres królewski (753 r. p.n.e. - 509 r. p.n.e.),
• okres republikański (509 r. p.n.e. - 31 r. p.n.e.) - rządy konsulów i ekspansja terytorialna,
• okres cesarski (od 31 r. p.n.e. - ok. 476 r. n.e.) - podział w 395 r. na część zachodnią i wschodnią (Bizancjum).

Charakterystyczne cechy rozwiązań budowlano-architektonicznych:

Ściany, którym powierzono role głównych podpór konstrukcyjnych, wznoszono tutaj z kamienia ciosanego lub cegły, z użyciem zaprawy wapiennej lub gliny. Ponieważ ścianom powierzono rolę głównych podpór konstrukcyjnych - część kolumn nośnych przejmuje funkcję dekoracji.

Dom rzymski o układzie atrialno-perystylowym - widok i rzut poziomy

1 - przedsionek, 2 - atrium, 3- sadzawka, 4 - alae, 5 - sypialnia, 6 - izby,
7 - reprezentacyjne pomieszczenie pana domu, 8 - jadalnie, 9 - perystyl,
        10 - loża, zwana eksedrą
       Nieoznaczone numerami są pomieszczenia pomocnicze o różnym przeznaczeniu        użytkowym.

Nowością jest - nieznany wcześniej - beton, uzyskiwany przez spojenie drobnych i grubszych kamieni zaprawą wapienną, niekiedy z dodatkiem sproszkowanego tufu wulkanicznego. Stosowano go zarówno do wznoszenia murów pionowych jak i formowania sklepień.

Poza pozbawionym ozdób porządkiem toskańskim - architektura Rzymu przejmuje niemal w całości rozwiązania greckie, nazywając je rzymsko-doryckimi, rzymsko-jońskimi i rzymsko-korynckimi.

W wyniku kombinacji dolnej części głowicy korynckiej z jońskimi wolutami Rzymianie tworzą dodatkowy porządek kompozytowy.

Porządki architektoniczne w starożytnym Rzymie: a) toskański, b) rzymsko-dorycki, c) rzymsko-joński, d) rzymsko-koryncki, e) kompozytowy

Do słynnych budowli inżynierskich tamtych czasów zalicza się akwedukty sprowadzające wodę pitną (Aqua Appia), kanał ściekowy (Cloaca Maxima) o średnicy 3,5 m oraz liczne mosty (Most Fabrycjusza), wiadukty i drogi utwardzane (Via Appia)

Akwedukt Pont du Gard - zachowany w dolinie rzeki Gard odcinek zbudowanego przez Rzymian akweduktu zbudowanego w latach 26 p.n.e. - 16 p.n.e.

Najważniejszym osiągnięciem Rzymian w dziedzinie konstrukcji było udoskonalenie sklepień, także z kamieni zaciosanych w formie klińców. Oprócz półkolistego łuku sklepienia kolebkowego konstruowano także sklepienia złożone, powstałe z przecięcia się dwóch kolebek.