Funkcje trygonometryczne to główne pojęcia trygonometrii. Istnieje sześć funkcji trygonometrycznych:
- sinus (czyt. sinus), symbol: sin
- cosinus (czyt. kosinus), symbol: cos
- tangens (czyt. tangens), symbol: tg, tan
- cotangens (czyt. kotangens), symbol: ctg, ctn
- secans (czyt. sekans), symbol: sec,
- cosecans (czyt. kosekans), symbol: cosec, csc
Niech α będzie miarą łukową kąta skierowanego. Umieśćmy go tak w układzie kartezjańskim, by jego wierzchołek znalazł się w początku układu, a ramię początkowe pokrywało się z osią OX.
Na drugim ramieniu tego kąta wybieramy dowolny punkt P(a, b) różny od wierzchołka. Promień wodzący punktu P ma długość
Funkcje trygonometryczne określamy następująco:
Stosunki, za pomocą których definiujemy te funkcje nie zmieniają się, jeśli punkt P porusza się wzdłuż ramienia, na którym został obrany.
y = sinx
Dziedziną tej funkcji jest zbiór liczb rzeczywistych.
Df = R
Wszystkie wartości (przeciwdziedzina) znajdują się w przedziale domkniętym [-1. 1]
f(X) = [-1, 1]
Funkcja sinus jest funkcją nieparzystą. Oznacza to, że dla każdej liczby z dziedziny tej funkcji sin(-x) = -sinx, oraz że wykres funkcji jest symetryczny względem punktu (0, 0).
Sinus jest funkcją okresową o okresie podstawowym 2π. Wartości funkcji powtarzają się co 2π.
Miejscami zerowymi funkcji sinus są liczby postaci kπ, k∈Z
Znak funkcji sinus w I i II ćwiartce jest dodatni, w III i IV ujemny.
Powrót
y = cosx
Dziedziną funkcji jest zbiór liczb rzeczywistych.
Df = R
Wszystkie wartości (przeciwdziedzina) znajdują się w przedziale domkniętym [-1. 1]
f(X) = [-1, 1]
Funkcja kosinus jest funkcją parzystą. Oznacza to, że dla każdej liczby z dziedziny tej funkcji cos(-x) = cosx, oraz że wykres funkcji jest symetryczny względem osi OY.
Kosinus jest funkcją okresową o okresie podstawowym 2π. Wartości funkcji powtarzają się co 2π.
Miejscami zerowymi funkcji kosinus są liczby postaci , k∈Z
Znak funkcji kosinus w I i IV ćwiartce jest dodatni, w II i III ujemny.
Powrót
y = tgx
Funkcja tangens jest określona dla liczb rzeczywistych różnych od liczb postaci
, k∈Z
W punktach tych znajdują się asymptoty pionowe wykresu tej funkcji.
,
Wszystkie wartości (przeciwdziedzina) należą do zbioru liczb rzeczywistych
f(X) = R
Tangens jest funkcją nieparzystą. Oznacza to, że dla każdej liczby należącej do dziedziny funkcji, tg(-x) = -tgx.
Tangens jest funkcją okresową o okresie podstawowym π. Wartości funkcji powtarzają się co π.
Miejscami zerowymi funkcji tangens są liczby postaci kπ, k∈Z
Znak funkcji tangens w I i III ćwiartce jest dodatni, w II i IV ujemny.
Powrót
y = ctgx
Funkcja kotangens jest określona dla liczb rzeczywistych różnych od liczb postaci
x ≠ kπ, k∈Z
W punktach tych znajdują się asymptoty pionowe wykresu tej funkcji.
Df =
R\ {x:x = kπ, k∈Z}
Wszystkie wartości (przeciwdziedzina) należą do zbioru liczb rzeczywistych
f(X) = R
Kotangens jest funkcją nieparzystą. Oznacza to, że dla każdej liczby należącej do dziedziny funkcji, ctg(-x) = -ctgx.
Kotangens jest funkcją okresową o okresie podstawowym π. Wartości funkcji powtarzają się co π.
Miejscami zerowymi funkcji kotangens są liczby postaci , k∈Z
Znak funkcji kotangens w I i III ćwiartce jest dodatni, w II i IV ujemny.

Wartości funkcji trygonometrycznych dowolnego kąta α możemy wyrazić za pomocą odpowiedniej funkcji trygonometrycznej kąta ostrego, korzystając z tzw. wzorów redukcyjnych.
Jeśli argument zmienia się nieparzystą wielokrotność kąta , to funkcja przechodzi w kofunkcję (sinus w cosinus, cosinus w sinus, tangens w cotangens, cotangens w tangens). Ponieważ wszystie cztery funkcje trygonometryczne kąta ostrego są dodatnie, więc należy je poprzedzić odpowiednim znakiem, pisząc prawą stronę wzoru. Znak piszemy taki, jaki odpowiada funkcji trygonometrycznej kąta α występującej z lewej strony wzoru.
Tabela wzorów redukcyjnych
Poniższe wzory są prawdziwe dla dowolnych α i β. oprócz tych, dla których tgα, tgβ ctgα, ctgβ jest nieokreślony.
sin2α + cos2α = 1
(jedynka trygonometryczna)
tgα · ctgα = 1
sin2α = 2sinαcosα
cos2α = cos2α - sin2α =
2cos2α - 1
tg2α =
ctg2α =
Znak + lub - wybieramy zależnie od tego, do której ćwiartki należy końcowe ramię
kąta .
sin(α + β) = sinαcosβ + cosαsinβ
cos(α + β) = cosαcosβ - sinαsinβ
sin(α - β) = sinαcosβ - cosαsinβ
cos(α - β) = cosαcosβ + sinαsinβ
tg(α + β) =
ctg(α + β) =
tg(α - β) =
ctg(α - β) =
.
sinα + sinβ =
cosα + cosβ =
sinα - sinβ =
cosα - cosβ =
tgα + tgβ =
ctgα + ctgβ =
tgα - tgβ =
ctgα - ctgβ =